Register
E-Newsletter : สมัครรับข้อมูลข่าวสาร ฟรี
Subscription Unsubscription

WISDOM MAX CENTER

Intellectual Knowledge

We are the Training Institute that is committed to providing knowledges and potentials for people development

Article

บทความวิชาการ

ธรรมกับการทำงานอย่างมีความสุข

28/09/2560
12

      

ธรรมกับการทำงานอย่างมีความสุข

 

     “ทำอย่างไร จึงจะมีความสุขในการทำงาน” หรือ กล่าวอีกนัยหนึ่ง คือ จะสร้างบรรยากาศในการทำงานให้คนทำงานมีความสุขและผลงานมีประสิทธิภาพในลักษณะ “งานสัมฤทธิ์ ชีวิตรื่นรมย์” ได้อย่างไรในฐานะเมืองไทยเป็นเมืองพุทธ ประชาชนส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ แนวคิดที่ถูกนำเสนอหรือ หยิบยกขึ้นมาพูกันมากก็คือ การนำ “ธรรมะ” หรือ หลักธรรมของพระพุทธศาสนามาประยุกต์ใช้เพื่อสร้างบรรยากาศการทำงานที่พึงประสงค์ คือ งานสัมฤทธิ์ ชีวิตรื่นรมย์ ดังกล่าว โดยให้ความสำคัญกับชุด “ธรรมะ” ที่เกี่ยวข้องกับการทำหน้าที่ตามบทบาทของแต่ละคนที่เป็นอยู่ในหน่วยงาน/องค์กร คือ ผู้บริหาร ผู้ปฏิบัติงาน/ผู้ใต้บังคับบัญชา หรือ ผู้ร่วมงาน ทั้งนี้ ก็เพื่อให้แต่ละคนรู้จัก “ทำหน้าที่” ตามบทบาทของตนได้อย่างถูกต้อง ชีวิตของผู้คนในหน่วยงาน/องค์กรก็จะมีความหมาย และบรรยากาศในองค์กรก็จะเป็นมิตรและร่มเย็นเป็นสุขตลอดไป

ธรรมะสำหรับผู้ปฏิบัติงาน

          ผู้ปฏิบัติงานหรือคนทำงาน คือ ผู้ที่ถูกมอบหมายให้ทำงานจากผู้บริหารหรือผู้บังคับบัญชา ซึ่งผู้ปฏิบัติงานหรือ คนทำงานทุกคนต่างก็ปรารถนาที่จะประสบความสำเร็จในการทำงานด้วยกันทุกคน ดังนั้น ชุดธรรมะที่เหมาะสมสำหรับผู้ปฏิบัติงาน คือ อิทธิบาท 4 ซึ่งหมายถึง ธรรมแห่งความสำเร็จ โดยหลักธรรมในอิทธิบาท 4 ประกอบด้วย
 

          1. ฉันทะ : ความพอใจ หมายถึง ความรักงาน- พอใจกับงานที่ทำอยู่ ผู้ปฏิบัติงานจะต้องชอบหรือ ศรัทธางานที่ทำอยู่ จะต้องพอใจที่จะทำและมีความสุขที่ได้ทำงานที่ได้รับมอบหมาย

          2. วิริยะ : ความพากเพียร หมายถึง ขยันหมั่นเพียรกับงาน ผู้ปฏิบัติงานจะต้องมีความขยันหมั่นเพียร  ในการทำงานที่ได้รับมอบหมาย รวมทั้ง หมั่นฝึกฝนตนเองอย่างต่อเนื่องเพื่อให้การทำงานมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

         3. จิตตะ : ความเอาใจใส่ หมายถึง ความเอาใจรับผิดชอบงาน ผู้ปฏิบัติงานจะต้องมีจิตใจ หรือ สมาธิจดจ่อกับงานที่ทำ รวมถึง มีความรอบคอบและความรับผิดชอบในงานที่ทำอย่างเต็มสติกำลัง

         4. วิมังสา : ความสอดส่องในเหตุและผล หมายถึง การพินิจพิเคราะห์และใช้ปัญญาตรวจสอบงานผู้ปฏิบัติงานจะต้องทำงานด้วยปัญญา ด้วยสมองคิด รวมถึง การมีความเข้าใจในงานอย่างลึกซึ้งทั้งในแง่ขั้นตอนและผลสำเร็จ/ผลสัมฤทธิ์ของงาน
 

ธรรมะสำหรับการทำงานร่วมกัน

          “งาน” ทุกอย่างไม่สามารถทำสำเร็จด้วยตนเพียงคนเดียว ต้องอาศัยความร่วมมือร่วมใจซึ่งกันและกัน ดังนั้น ชุดเหมาะสมสำหรับการทำงานร่วมกัน คือ สังคมวัตถุ 4 ซึ่งหมายถึง หลักธรรมที่เป็นเครื่องยึดเหนี่ยวน้ำใจของผู้อื่น ผูกไมตรี และเอื้อเฟื้อเกื้อกูล โดยหลักธรรมในสังคหวัตถุ 4 ประกอบด้วย

          1. ทาน : เกื้อกูลกันด้วยการให้ หมายถึง การให้ การเสียสละ หรือ การเอื้อเฟื้อแบ่งปันของๆตนเพื่อประโยชน์แก่บุคคลอื่น ไม่ตระหนี่ถี่เหนียว ไม่เป็นคนเห็นแก่ได้ฝ่ายเดียว ดังนั้น การทำงานจะต้องช่วยเหลือกันแบ่งปัน ไม่เห็นแก่ตัว รวมถึง การมีน้ำใจที่ดีต่อกัน

          2. ปิยวาจา : ใช้วาจาประสานไมตรี หมายถึง การพูดจาด้วยถ้อยคำที่ไพเราะอ่อนหวาน พูดด้วยความจริงใจ ไม่พูดหยาบคาย ก้าวร้าว พูดในสิ่งที่เป็นประโยชน์และเหมาะสมกับกาลเทศะ ดังนั้น การทำงานร่วมกันจะต้องพูดหรือปรึกษาหารือกันโดยยึดถือหลักเกณฑ์ 4 ประการ คือ 1) เว้นจากการพูดเท็จ  2) เว้นจากการพูดส่อเสียด 3) เว้นจากการพูดคำหยาบ และ 4) เว้นจากการพูดเพ้อเจ้อ และที่สำคัญอย่างยิ่ง คือ จะต้องพูดหรือ เจรจากันดัวยไมตรีและความปรารถนาดีต่อกัน

          3. อัตถจริยา : ร่วมสร้างสรรค์อุดมการณ์ หมายถึง การสงเคราะห์ทุกชนิดหรือ การปฏิบัติในสิ่งที่เป็นประโยชน์ต่อผู้อื่น ดังนั้น การทำงานร่วมกันจะต้องช่วยเหลือกันด้วยกำลังงาน (กาย) กำลังความคิด และกำลังทรัพย์

          4. สมานัตตา : ร่วมทุกข์ร่วมสุขในทุกคราว หมายถึง การเป็นผู้มีความสม่ำเสมอ หรือมีความประพฤติเสมอต้นเสมอปลาย ดังนั้น การทำงานร่วมกันจะต้องถึงคติว่า “มีทุกข์ร่วมทุกข์ มีสุขร่วมเสพ” และผู้ทำงานร่วมกันทุกคนจะต้องไม่ถือตัว มีความเสมอภาค วางตนเสมอต้นเสมอปลาย ทำตนให้เป็นที่น่ารัก น่าเคารพนับถือ และน่าให้ความร่วมมือช่วยเหลือ รวมถึง การทำตนให้คงเส้นคงวา มีความมั่นคงในอารมณ์ (Maturity) หรือการมี EQ ที่ดี

          จะเห็นได้ว่า หลักธรรมที่ใช้ในการทำงานที่กล่าวมา ทั้ง พรหมวิหาร 4 อิทธิบาท 4 และสังคมวัตถุ 4 เป็นเรื่องง่ายๆใกล้ตัวที่เราปฏิบัติกันอยู่แล้วในฐานะปัจเจกชน (Individualism) แต่อาจยังขาดความเอาจริงเอาจังกัน   หากทุกคนสามารถปฏิบัติได้พร้อมกับทำหน้าที่ของตนเต็มกำลังความสามารถอย่างสมบูรณ์ เชื่อว่าบรรยากาศในการทำงาน “งานสัมฤทธิ์ ชีวิตรื่นรมย์” คงเกิดขั้นได้ไม่ยาก โดยเฉพาะการรักงานที่ทำ ขยันทำงาน รับผิดชอบงาน และรู้จักไตร่ตรองให้ถี่ถ้วน รวมถึงการให้ การเกื้อกูลกัน และการปฏิบัติต่อคนอื่นเหมือนกับการปฏิบัติต่อตนเอง(เอาใจเขามาใส่ใจเรา) ซึ่งทุกคนสามารถทำได้ เพราะทุกอย่างอยู่ที่ “ใจ” ใจที่จะเริ่มทำสิ่งใหม่ๆ ให้ชีวิตมีคุณค่าและมีความสุข

  

รูปภาพประกอบ
BACK

บทความวิชาการอื่น ๆ

เช็คเลย! ลงพุง หรือ อ้วน

“อ้วน อ้วน อ้วน อ้วน อ้วน ใครๆ ก็หาว่าเธอน่ะอ้วนๆๆๆๆๆๆๆ คำว่า “อ้วน” พูดเบาๆ ก็เจ็บไม่แพ้คำว่า “แก่” เลยนะคะ แต่จะว่าไป “อ้วน” ก็ไม่ได้มีแค่ลักษณะเดียว บางคนดูอ้วนบึบบั่บทั้งตัว แต่บางคนก็อ้วนเฉพาะส่..

14/10/2560

สร้างแรงบันดาลใจด้วยตัวเอง

แรงบันดาลใจมีหลายอย่างมารวมกัน ปกติแล้วจะมีทั้งความกลัวหรือความปรารถนาอย่างแรงกล้า แต่ทั้งนี้ทั้งนั้น การต่อสู้ของแรงบันดาลใจเป็นเรื่องที่คุณบอกตัวเองในหัวว่า “ฉันคิดว่าฉันทำได้” “ฉันคิดว่าฉันยังทำได้..

13/10/2560

เทคนิคการฝึกความคิดสร้างสรรค์

ความคิดที่แปลกแตกต่าง เป็นสิ่งใหม่และเป็นประโยชน์ต่อมนุษย์ชาติ อยากเป็นคนที่มีความคิดสร้างสรรค์ ลองอ่านดู แล้วนำไปฝึก ใช้กับตนเองก่อนแล้วค่อยนำไปสอนต่อ ดีไหมคะ ความคิดเชิงสร้างสรรค์ (Creative Thi..

12/10/2560

หัวใจสำคัญของการทำงานเป็นทีม

ในการทำงานร่วมกันในแต่ละทีมที่ต้องอาศัยการทำงานที่เป็นทีมเวิร์ค เพื่อช่วยให้งานนั้นสำเร็จลุล่วงไปได้ด้วยดี เพราะหากพนักงานในองค์กรแค่ละองค์กรนั้น ได้ตระหนักและเห็นว่าตัวเองเป็นส่วนสำคัญส่วนหนึ่งของที..

07/10/2560

การนั่งสมาธิคือ "ยาวิเศษ"

นั่งสมาธิ หรือการทำสมาธิ คือการฝึกปฏิบัติที่ใช้ความตั้งมั่น จดจ่อ และแน่วแน่อยู่กับสิ่งใดสิ่งหนึ่งในช่วงระยะเวลาหนึ่ง ซึ่งจะช่วยให้ผู้ปฏิบัติเกิดความสงบ เกิดความรู้สึกตัวหรือมีสติในการใช้ชีวิตมากขึ้นก..

05/10/2560

วันออกพรรษา

วันออกพรรษา คือวันสิ้นสุดระยะการจำพรรษา หรือออกจากการอยู่ประจำที่ในฤดูฝนซึ่งตรงกับวันขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๑ วันออกพรรษานี้ เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า "วันมหาปวารณา" คำว่า "ปวารณา" แปลว่า "อนุญาต" หรือ "ยอมใ..

05/10/2560

สัญญาณอันตราย 5 อาการ “ออฟฟิศซินโดรม” เกี่ยวกับพนักงานออฟฟิศ เช็คด่วน!!!!!

ออฟฟิศซินโดรมไม่ใช่เรื่องเล็กน้อยๆอีกต่อไป คนที่เป็นต้องประสบภาวะทรมานจนบอกกับตัวเองว่าถ้าย้อนเวลากลับไปได้ จะดูแลตัวเองให้ดีกว่านี้ จะไม่ใช้ร่างกายของตัวเองเปลืองขนาดนี้ เพราะหากสายเกินไป คุณต้องทนทร..

02/10/2560

8 ท่าบริหาร วิธีผ่อนคลายเพื่อคนนั่งทำงาน

ท่าบริหาร ผ่อนคลาย สำหรับคนนั่งทำงานมาฝาก เพราะการนั่งปั่นงานหน้าคอมพ์ตั้งแต่เช้ายันเย็น แทบจะไม่ได้ลุกไปไหนเลย นอกจากเข้าห้องน้ำ และกินข้าวตอนกลางวัน ก็งานออกจะยุ่งขนาดนี้ ก็อาจทำให้อาการปวดเมื่อยถาม..

02/10/2560

สุดยอดอาหารบำรุงสมอง & ช่วยเพิ่มความจำ

สมอง เป็นส่วนที่เราใช้งานมันอย่างหนักอยู่แทบทุกวันไม่ว่าจะเรื่องงาน เรื่องเรียน เรื่องเงิน ถ้าวันหนึ่งสมองของเราเกิดผิดปกติขึ้นมา คงส่งผลกระทบต่อการดำเนินชีวิตของเรามากแน่นอน แล้วทำไมเราไม่หันมาดูแล บ..

30/09/2560

เปลี่ยนความคิดเถิด สุขจะเกิดในชีวิต

ในโลกแห่งอุดมคติ ความคิด ประสบการณ์ และความเชื่อที่เรามี มักจะแปรเปลี่ยนไปตามสถานการณ์และบุคคลที่เราพบปะ ที่จะช่วยขัดเกลา สร้างเสริม หรือเปลี่ยนแปลง ให้เหมาะกับตัวเราเป็นที่สุข แต่ในโลกแห่งความเป..

23/09/2560

วิธีที่จะทำให้นอนหลับสบาย

เรารู้กันดีว่าการนอนหลับคือการพักผ่อนที่ดีที่สุด แต่ที่ยากกว่านั้นก็คือ หลายคนนอนยังไงก็นอนไม่หลับ ถ้าใครไม่เคยเป็นก็คงไม่รู้รสชาติของความทรมาน หากเทคนิคมากมายที่เคยใช้ไม่สามารถทำให้คุณนอนหลับได้ ลองน..

23/09/2560

การขจัดรอยเปื้อนบนผ้า คราบสกปรก

การขจัดรอยเปื้อนบนเสื้อผ้า ควรทำอย่างระมัดระวัง รอยเปื้อนคราบสกปรกที่พบเห็นกันอยู่บ่อยๆ ในชีวิตประจำวัน มีดังนี้ ขจัดคราบเหลือง คอเสื้อใช้น้ำยาซักผ้าป้ายคราบทิ้งไว้แล้วเอาไปแช่ก่อนซักทุกครั้ง รอยเปื้อ..

11/09/2560

ทำไมเราจึงต้องออกกำลังกายเพื่อสุขภาพ

การป้องกันเสริมสร้างสุขภาพ เป็นวิธีการที่ดีที่สุดสำหรับการดูแลสุขภาพ เพราะได้ผล และประหยัดที่สุด สุขภาพที่ดี คือ ดีทั้งทางกาย และใจ ขณะนี้สาเหตุการตายของประชาชนในประเทศที่พัฒนาแล้ว ได้เปลี่ยนจากโรค..

09/09/2560

ทักษะการสื่อสารสำหรับผู้บริหารยุค 4.0

“องค์กรยุค 4.0” เป็นโครงสร้างธุรกิจแบบ Value-Based Economy หรือ “เศรษฐกิจที่ขับเคลื่อนด้วยนวัตกรรม” นอกจากองค์กรจะเน้นเรื่องเทคโนโลยีแล้ว ปัจจัยที่สำคัญไม่แพ้กันคือ “คุณภาพของคน” ดังนั้น ความท้าทา..

09/09/2560

12 แนวคิดเพื่อชีวิตประสบความสำเร็จ

ปัจจุบันชีวิตประจำวันของเรามักแทบจะ เรียกว่าเป็นธุรกิจไปหมดแล้ว ไม่ว่าจะทำอะไรก็ตาม มักจะต้องเข้าไปเกี่ยวข้องกับธุรกิจเสมออย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ซึ่งหากจะเปรียบชีวิตของคนเราเสมือนธุรกิจประเภทหนึ่งก็คงจ..

17/04/2560

18 ข้อคิด เพื่อชีวิตคนทำงาน‏

การเป็นคนเก่งนั้น ไม่ใช่เพราะความสามารถในการทำงานเพียงอย่างเดียว แต่ต้องมีความสามารถในการทำงานร่วมกับผู้อื่นได้อย่างราบรื่นด้วย ขอเสนอ 18 ข้อคิด เพื่อชีวิตคนทำงาน‏ ที่คุณจำเป็นต้องคำนึงถึงเพื่อชีวิตกา..

03/04/2560

เลือกใช้ Facebook ให้ถูกวิธี

Facebook กลายเป็นหน้าเว็บหลักของใครหลายๆ คนที่รักการท่องเว็บไซต์เป็นชีวิตจิตใจ ด้วยจุดเด่นของสังคมออนไลน์ ที่เชื่อมโยงสายใยของคนอีกหน้าจอ ทั้งที่รู้จักกันดี เคยรู้จัก หรือไม่รู้จักกันมาก่อน ให้สนิทสนม..

04/03/2560

ขจัดความเครียด ด้วยวิธีง่ายๆ แบบสุดทึ่ง

วิถีชีวิตที่เร่งรีบและสังคมที่เต็มไปด้วยการแข่งขัน คือปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดภาวะความเครียด ซึ่งวิธีการขจัดความเครียดก็มีหลากหลายวิธีให้เลือก ไม่ว่าจะเป็น การทำสมาธิ เล่นโยคะ หรือทำกิจกรรมกลางแจ้ง นอก..

23/02/2560

เหตุผลที่คนทำงานต้องสร้างทีมเวิร์ค

การทำงานเป็นทีม หรือ ทีมเวิร์ค (Teamwork) ตามความเข้าใจของคนทำงานหลายคน คือ การรวมตัวกันของคนหลายคนเพื่อร่วมกันทำงานให้ประสบความสำเร็จ โดยมีเป้าหมายในการทำงานที่เหมือนกัน มีความเข้าใจในจุดประสงค์ของงา..

23/02/2560

วิธีอยู่กับ “ทุกข์” ให้เป็น “สุข”...( ว.วชิรเมธี )

พระพุทธศาสนาไม่ใช่ศาสนาที่สอนให้ มองโลกในแง่ดี (Optimism) หรือ มองโลกในแง่ร้าย (Pessimism) แต่พระพุทธศาสนาสอนให้ มองโลกตามความเป็นจริง (Realism) นั่นคือ มองโลกอย่างที่โลกมันเป็น ไม่ใช่อย่างที่เราอยากใ..

05/01/2560